Zdarzają się sytuacje, że dziecko rozumie po polsku, ale mimo wielkiego wysiłku rodzica, w ogóle nie chce mówić.
Co zrobić w takiej sytuacji? Jedną z odpowiedzi jest programowanie systemu języka polskiego. Brzmi strasznie, ale wcale takie nie jest!
Programowanie systemu językowego można nazwać „dawaniem języka dziecku krok po kroku”. Stosowane jest przez wielu logopedów na całym świecie. Szczególnie wśród dzieci z różnymi zaburzeniami rozwoju (zespół Downa, niedosłuch, afazja…). Często tym dzieciom ciężko przejść proces przyswajania języka z otoczenia, dlatego też język musi wprowadzany być stopniowo, krok po kroku, w oparciu na indywidualnie skomponowanym programie.
Programowanie językowe jest niczym innym jak wprowadzaniem dziecku struktur językowych w odpowiedniej kolejności, opartych na paradygmacie słownikowym, gramatycznym i składniowym. Programowanie języka jest pracą nad narzędziem czyli systemem języka i zasadami używania go.
Programowanie języka zawiera 4 etapy, gdzie pierwszy jest uniwersalny, skonstruowany dla wszystkich, następne zaś dopasowywane są do poziomu i doświadczenia dziecka.
W trakcie programowania największy nacisk stawiany jest na:
– rzeczowników z konkretnych pól semantycznych
– połączenia rzeczownika z czasownikiem: pierwsze zdania
– poszczególnych przypadków rzeczownika języka polskiego (fleksja)
– przymiotników
– przysłówków
– liczebników
– rozbudowywanie zdania i słowotwórstwo
Język programowany jest wielozmysłowo, łączy doznania słuchowe, wzrokowe i dotykowe
Bardzo ważnym aspektem jest nauka języka sytuacyjnego- konkretne zabawy, aktywność, ćwiczenia, które pozwalają na naukę języka w różnych sytuacjach i odniesienie go do działania i komunikacji z innymi.
Jak zacząć programować system języka polskiego u swojego dziecka?
Najlepiej udać się do specjalisty, który zdiagnozuje dziecko i skomponuje odpowiedni program, który będzie obejmował ćwiczenia do wykonywania z osobą z rodziny, nauczycielem bądź terapeutą. Taki program najczęściej trwa kilkanaście miesięcy. Następnie dziecko ponownie jest diagnozowane przez specjalistę, który oceni postęp i rozwój mowy u pacjenta. Są to głównie ćwiczenia, które mają stymulować rozwój mowy dziecka, wprowadzane stopniowo.
Dlaczego programowanie języka?
Jak już wcześniej wspomniałam programowanie języka jest wprowadzaniem elementów po kolei, czyli w taki sam sposób jak człowiek przyswaja język w swój naturalny sposób. Od naturalnego sposobu różni go to, że jest zaprogramowany, czyli jest to próba świadomego go nauczenia. W programowaniu języka dziecko zaczyna uczyć się najłatwiejszych rzeczy, potem stopniowo (wedle swoich możliwości) poziom trudności jest zwiększany. Najważniejsze, że kolejność jest zamierzona, nie ma w niej mowy o przypadkowości.
Programowanie języka to nie wszystko…
Na równi z programowaniem języka powinna iść odpowiednia stymulacja lewej półkuli mózgu czy stymulacji funkcji rozwojowych czy pamięci. Jest wiele ćwiczeń, które ułatwiają te symulacje. Tutaj nie tylko terapeuta odgrywa ważną rolę, ale także rodzice. Bez większego przygotowania mogą stymulować u dziecka funkcje zmysłowe, dotykowe czy smakowe. Warto też pamiętać, że tylko systematyczne ćwiczenia i praca z dzieckiem może pomóc w jego rozwoju mowy.
Programowanie języka oparte jest na metodzie krakowskiej. Więcej o Szkole Krakowskiej i jej metodach tutaj.