Co tak naprawdę znaczy dwujęzyczność?

Dwujęzyczność, nazywana jest inaczej bilingwizmem i wywodzi się z założenia o istnieniu dwóch niezależnych od siebie systemów językowych: pierwszego (podstawowego) określanego jako L1, a także tego, który został nabyty jako drugi czyli L2. Bilingwizm dotyka bardzo specyficzną i niesamowitą sferę ludzkiego umysłu, dzięki któremu człowiek może posługiwać się dwoma językami. Bardzo ważne jest to, że nie chodzi tylko o znajomość fonemów i rozumienie języka, ale też o rozumienie kultury danego języka i naturalne myślenie w dwóch językach. Proces dwujęzyczności jest naturalny i najczęściej zaczyna się już od wczesnego dzieciństwa, bez badania składni czy gramatyki danego języka.

Dwujęzyczność można stwierdzić wtedy, gdy zdolności w obu językach dotyczą najważniejszych obszarów życia i funkcjonują ze sobą w równowadze, ale oba języki nie muszą być opanowane w tym samym stopniu. Chodzi tu o to, że osoba może wypowiadać się na jeden temat swobodniej w pierwszym języku, a na drugi w kolejnym. Dodatkowo osoba dwujęzyczna posiada umiejętność używania gestykulacji, mimiki i melodii typowej dla każdego z dwóch języków, ale przede wszystkim myśli i czuje w dwóch językach. Taka osoba staje się nie tylko dwujęzyczna. Jeśli przejmuje również dorobek kulturowy niesiony wraz z drugim językiem może być również dwukulturowa.

Istnieją różne rodzaje i różne stopnie dwujęzyczności. Podstawowy podział to:

–dwujęzyczność równoczesna– dotyczy osób, gdzie drugi język został wprowadzony przed 3 rokiem życia

–dwujęzyczność sukcesywna- dotyczy osób, gdzie drugi język został wprowadzony po 3 roku życia

Wyróżnia się również:

–bilingwizm zrównoważony– występuje, jeśli poziom kompetencji w obu językach jest taki sam

-bilingwizm pełny– występuje, jeśli poziom kompetencji języka i komunikacji są rozwinięte w obu językach w mowie i piśmie

Istnieje także podział na:

–dwujęzyczność koordynacyjną (złożoną)– dotyczy osób, które stale posługują się dwoma językami i przebywają w społeczeństwie dwujęzycznym

–dwujęzyczność kompozycyjną (współrzędną)– dotyczy osób, które uczą się języka drugiego przy pomocy języka ojczystego.

Najbardziej popularną ideą bilingwizmu jest tzw. metoda immersji.

Immersja oznacza zanurzenie w nowym języku obcym. Immersję określa się jako dwujęzyczność wzbogacającą lub addytywną, czyli jest to perfekcyjne posługiwanie się dwoma językami w mowie i w piśmie.

Aby immersja odniosła sukces muszą być spełnione poniższe warunki:

1. Dziecko wynosi z domu znajomość L1, który jest językiem większości i ma prestiż społeczny.
2. Nauczyciel i szkoła podtrzymują ten prestiż.
3. Dziecko ceni swój L1.
4. Dziecko, szkoła i rodzice zainteresowani są nabyciem przez dziecko umiejętności L2.

Jednak najważniejsza dla dziecka dwujęzycznego jest świadomość swojego bilingwizmu i korzyści jakie z tego płyną. Należy zachęcać dziecko do nauki i utrwalania języka, a także zapoznać go z kulturę obu języków.

Wpis oparty na artykule Justyny Sala-Szuszyńskiej „Dwujęzyczność jako wyzwanie edukcyjne”.